Ta witryna wykorzystuje pliki cookies w celu świadczenia usług, dostosowania serwisu do preferencji użytkowników oraz w celach statystycznych i reklamowych. Możesz zawsze wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza, że cookies będą zapisane w pamięci urządzenia. Więcej w Polityce prywatności.
×

Biotechniczne metody zwalczania warrozy

IZOLATOR SEKCYJNY EPO (KASETA)

Kombinacja metody bezczerwiowej izolacji matek z metodą czerwiową celem biotechnicznego zwalczania warrozy

Pierwszy etap stanowi izolacja bezczerwiowa, a drugi czerwiowa. Izolacja czerwiowa przypada na okres bezczerwiowy w rodzinie, co pozwala ograniczyć do jednego liczbę plastrów z czerwiem uzyskanych z rodziny. Ponadto wykorzystanie plastra pułapki może pozwolić na całkowitą rezygnację z leczenia rodzin, co jest niemożliwe przy metodzie bezczerwiowej. (Olszewski K., 2025)

INSTRUKCJA STOSOWANIA EPO W POŁĄCZENIU Z IZOLATOREM Z KRATY ODGRODOWEJ

Narzędzia:

  1. Izolator jedno- lub dwuplastrowy do izolacji czerwiowej. W przypadku plastrów o małej powierzchni (np. 1/2 Dadant i wielkopolski skrócony - 360 x 180 mm) izolator dwuplastrowy, przy plastrach o średniej i dużej powierzchni (np. Dadant i wielkopolski) izolator jednoplastrowy.
    Wytyczne dotyczące rozmiarów plastra są orientacyjne. Od rozmiaru plastra/liczby komórek zależy czas jego zaczerwiania, a co za tym idzie zasklepiania czyli wyłapywania roztoczy na zasklepianym czerwiu. Dodatkowe czynniki wpływające na czas zaczerwiania plastra to liczba jaj składanych przez matkę zależna między innymi od cech/rasy pszczół oraz warunków pożytkowych. Dlatego celem zwiększenie efektywności wyłapywania roztoczy w niektórych warunkach (intensywne czerwienie) także w przypadku plastrów o średniej powierzchni wskazane może być użycie izolatora dwuplastrowego. Taką decyzję powinien podjąć pszczelarz na podstawie znajomości cech pszczół i warunków pożytkowych.

  2. Izolator sekcyjny (kaseta) do izolacji bezczerwiowej montowany w pustej ramce lub w plastrze.
    Montaż izolatora w plastrze przez przykręcenie go wkrętami do górnej beleczki jest wskazany w słabszych rodzinach oraz przy słabych pożytkach. Z uwagi na fakt, że pożytki letnie często zawodzą wskazane jest montowanie izolatora sekcyjnego w plastrze. Ewentualnie w sytuacji gdy podczas przebywania matki w izolatorze sekcyjnym, w ramce z izolatorem plaster nie zostanie odbudowany, przed jej uwolnieniem izolator sekcyjny wraz matką należy zamontować w plastrze, a plaster ten umieścić w izolatorze z kraty odgrodowej.

Izolator sekcyjny zamontowany w ramce
Izolator sekcyjny zamontowany w ramce
Izolator sekcyjny zamontowany w plastrze
Izolator sekcyjny zamontowany w plastrze
Cel: Uproszczenie metody izolacji czerwiowej matki w izolatorze plastrowym
Zalety w porównaniu do metody czerwiowej opartej na izolacji z wykorzystaniem trzech plastrów pułapek:
  1. Możliwość zwalczania warrozy bez chemii/leków, ewentualnie zintegrowane zwalczanie warrozy przy użyciu „miękkich akarycydów” lub ograniczonym wykorzystaniu „twardej chemii” – terapia krótkotrwała.
  2. Przerwanie infekcji wirusowych będących konsekwencją warrozy.
  3. Usuwanie pasożytów wraz z plastrem pułapką – z zasklepionym czerwiem.

Procedura 1:

Dzień 0:

Dzień 0:
  • przygotuj izolator z kraty odgrodowej jedno lub dwuplastrowy,
  • przygotuj ramkę/plaster z izolatorem sekcyjnym,
  • znajdź matkę i umieść w izolatorze sekcyjnym zamontowanym w ramce/plastrze,
  • umieść izolator jedno lub dwuplastrowy w centrum gniazda rodziny,
  • umieść ramkę/plaster z izolatorem sekcyjnym w którym zamknąłeś matkę, w izolatorze z kraty odgrodowej umieszczonym w centrum gniazda rodziny. W przypadku izolatora dwuplastrowego umieść w izolatorze drugą ramkę/plaster,
  • zamknij izolator.

Dzień 16:

Dzień 16:
  • otwórz izolator,
  • usuń z izolatora sekcyjnego blaszkę, umożliwiając przejście matki z izolatora sekcyjnego na plater/plastry pułapki umieszone w izolatorze jedno-/dwuplastrowym,
  • zamknij izolator.

Dzień 26-27:

Dzień 26-27:
  • usuń izolator wraz z zawartością z rodziny,
  • ułóż gniazdo dostosowując jego wielkość do siły rodziny. Możesz usunąć zbyt ciemne plastry nie nadające się do wychowu czerwiu, ponieważ w gnieździe nie ma czerwiu,
  • przejrzyj plastry w izolatorze celem odnalezienia matki i wpuszczenia jej do rodziny,
  • plaster/plastry pułapki przetop wraz z uwięzionymi na czerwiu pasożytami.

Procedura 2 – do izolacji na jednym plastrze Dadanta lub wielkopolskim (Olszewski, 2025):

Procedura zmodyfikowana celem zwiększenia skuteczności wyłapywania roztoczy w plastrach pułapkach w oparciu o znany czas zaczerwiania plastra Dadanta (435 x 300 mm) oraz Wielopolskiego (360 x 260 mm), odpowiednio 7 i 5 dni (obserwacje w pasiece Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie – Olszewski, 2025). Zależnie od warunków w danym sezonie oraz cech pszczół czas zaczerwiania plastra może ulec zmianie. Różnica ta nie powinna być jednak bardzo istotna.

Dzień 0:

  • przygotuj izolator jednoplastrowy,
  • przygotuj ramkę/plaster z izolatorem sekcyjnym,
  • znajdź matkę i umieść w izolatorze sekcyjnym zamontowanym w ramce/plastrze,
  • umieść izolator jednoplastrowy w centrum gniazda rodziny,
  • umieść ramkę/plaster z izolatorem sekcyjnym w którym zamknąłeś matkę w izolatorze umieszczonym w centrum gniazda rodziny.
  • zamknij izolator.

Dzień 16:

  • otwórz izolator,
  • usuń z izolatora sekcyjnego blaszkę, umożliwiając przejście matki z izolatora sekcyjnego na plater pułapkę umieszony w izolatorze jednoplastrowym,
  • zamknij izolator.

Dzień 25:

  • usuń izolator wraz z zawartością z rodziny,
  • ułóż gniazdo dostosowując jego wielkość do siły rodziny. Możesz usunąć zbyt ciemne plastry nie nadające się do wychowu czerwiu, ponieważ w gnieździe nie ma czerwiu,
  • plaster pułapkę z izolatora wraz z matką umieść w centrum rodziny. Jeżeli matki nie ma na plastrze pułapce powinna być w izolatorze - przenieś ją do rodziny.

Dzień 30 - izolacja na plastrze wielkopolskim:
Dzień 32 - izolacja na plastrze Dadanta:

  • usuń plaster pułapkę z rodziny i przetop go lub wybierz inną opcję scharakteryzowaną w książce Olszewski K. (2025).

Jeżeli wszystek czerw w plastrze pułapce nie będzie zasklepiony będzie to spowodowane wolniejszym czasem zaczerwiania plastra przez matkę niż ten zakładany. Możesz poczekać do całkowitego zasklepianie czerwiu, ewentualnie możesz też za czas usuwania plastra pułapki przyjąć dzień 35 – 36. Dłuższe przetrzymywanie plastra pułapki w rodzinie będzie skutkowało wygryzaniem pszczół z tego plastra i uwalnianiem roztoczy.

Piśmiennictwo: Olszewski K. (2025) Biotechniczne zwalczanie warrozy. Współczesne możliwości „archaicznych” metod. Wydawnictwo BEE & HONEY Sp. z o. o..
Opracowanie instrukcji: Olszewski K, Ebermann H., Varroaresistenz2033-Poland
Schematy procedura 1: Heiko Ebermann
Producent narzędzia: firma Pietrzak-Kubiak

Izolator sekcyjny do zastosowania w izolatorze z kraty odgrodowej

1. Otwór przez, który umieszczamy matkę w izolatorze sekcyjnym lub umożliwiamy jej opuszczenie izolatora (patrz punkt 4).
EPO1
2. Zamykanie otworu w izolatorze sekcyjnym poprzez założenie blaszanego klipsa.
EPO2
2a. Izolator sekcyjny z zamkniętym otworem, gotowy do umieszczenia w izolatorze plastrowym z kraty odgrodowej.
EPO3
3. Zamykanie izolatora plastrowego pokrywką. Izolator należy umieścić w środku gniazda.
EPO4
4. Aby umożliwić matce przejście z izolatora sekcyjnego do izolatora z kraty odgrodowej z plastrem/plastrami wystarczy usunąć blaszany klips.
EPO5
Izolatory z kraty odgrodowej, jedno- i dwuplastrowe.
EPO6
Do pobrania instrukcja stosowania izolatora sekcyjnego opracowana przez: Olszewski K, Heiko Ebermann, Varroaresistenz 2033 – Polska: